على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

133

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

حال . و اخشن الجانب : صعب فوق از طاقت . اخشن ( axcan ) ا خ . ع . نام جد ادهم ان محرز شاعر فارسى تابعى . و نام يك‌صد و سى تابعى . اخشنده ( axcande ) ا . پ . يك نوع زنگله مر كودكان را . اخشى ( axc ) ص . ع . هذا المكان اخشى يعنى اين جاى بسيار بيمناك است . اخشيج ( axceyj ) ا . پ . آخشيج و ضد و مقابل و مخالف . اخشيجان ( axceyj n ) ج ا . پ . آخشيجان و چهار عنصر . و ج اخشيح . اخشيجستان ( exceyjest n ) ا . پ . آنكه تحت كرهء ماه واقع شده و محل عناصر . اخشيشاب ( excic b ) م . ع . اخشوشب اخشيشابا : دراز درشت اندام و برهنه استخوان گرديد . و اخشوشب فى عيشه : شكيبيد در رنج و مشقت و تكلف در رنج نمود تا قوى گردد . و اخشوشب فلان : خشن گرديد فلان . اخشيشان ( excic n ) م . ع اخشوشن اخيشيشانا : بسيار سخت شد خشونت وى . و عادت كرد بپوشيدن لباس بسيار درشت غير املس . و سخن بسيار درشت گفت . و زيست بزندگانى بسيار سخت . اخشيك ( axceyk ) و اخشيگ ( axceyg ) ا . پ . مخالف و مقابل و ضد و آخشيگ و آخشيج . اخص ( axass ) ص . ع . مخصوص‌تر و خاص تر . و سزاوارتر . و اخص الخواص : از همهء مخصوصان خاص‌تر و نزديكتر . اخصاء ( exs ' ) م . ع . اخصا اخصاء آموخت يك علم را . اخصاب ( axs b ) ا . ع . نوعى از جامه . و ج خصب ( xcsb ) . اخصاب ( axs b ) ص . ع . بلد اخصاب : شهر فراخ‌سال . اخصاب ( exs b ) م ع اخصب اخصابا : فراخ‌سال شد . و اخصب القوم : فراخ حال گرديدند آن گروه . و اخصب العضاه : روان شد آب درختان عضاهة تا رسيد به ريشهء آنها . اخصاص ( axs s ) ع . ج خصّ . اخصاص ( exs s ) م . ع . خوار داشتن . و عيب كردن . اخصاف ( exs f ) م . ع . اخصف اخصافا : شتاب و سرعت كرد . و اخصف الورق على بدنه : چسبانيد و برهم نهاد برگها را يكان يكان بر بدن خود تا عورت وى به نظر نيايد . اخصال ( exs l ) م . ع . اخصل الرامى اخصالا : افتاد تير تيرانداز بر نشانه و يا نزديك نشانه . اخصام ( axs m ) ا . ع . اخصام العين آنچه كرانه‌هاى پلك چشم بر آن استوار است و ج : خصم ( xosm ) . اخصف ( axsaf ) ص . ع . اسب و يا گوسپندى كه تهيگاه سپيد دارد . و شترمرغى كه داراى سياهى و سپيدى بود . و كوهى كه داراى سياهى و سپيدى باشد . اخصن ( axson ) ع . ج خصين ( xasin ) . اخصوم ( oxsam ) ا . ع . گوشهء جوال - لغة فى اخسوم . اخضاب ( exz b ) م . ع . اخضبت الارض اخضابا : برآمد گياه از زمين . اخضاج ( exz j ) م . ع . اخضجوا الامر اخضاجا : شكستند آن كار را . اخضاد ( exz d ) م . ع . اخضد المهر اخضادا : كشيد آن اسب كره حلقهء آهن لگام را از نشاط . اخضار ( exz r ) م . ع . اخضره اخضارا : سبز گردانيد آن را . اخضاع ( exz ' ) م . ع . اخضع اخضاعا : نرم كرد سخن را براى آن زن . و اخضعه الكبر : پست گردانيد او را كلانسالى . و اخضعه الحاجة اليه : فروتن گردانيد حاجت و نيازمندى آن كس را بسوى وى . اخضال ( exz l ) م . ع . اخضله اخضالا : تر كرد آن را به آب . اخضد ( axzad ) ص . ع . خمنده و دو تا شونده . اخضر ( axzar ) ص . ع . سبز و سياه . و فرس اخضر : اسب تيره رنگ . اخضر ( axzar ) ا خ . ع . نام كوهى در طائف . اخضر ( axzar ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - سبز و رنگ اخضر : رنگ سبز . و طاوؤس اخضر ا خ : طاووس بهشت . و درياى اخضر فلك : آسمان . و خليج اخضر : خليج ايران . و درياى اخضر درياى چين . اخضرار ( exzer r ) م . ع . اخضر اخضرارا : بريده گرديد . و اخضر الزرع : سبز شد آن كشت . و اخضر الليل : سياه گرديد شب . اخضع ( axza ' ) ص . ع . راضى بخوارى . و فرس اخضع : اسب پست گردن كه خلقى باشد . و كذلك ظليم اخضع . اخضف ( axzaf ) ا . ع . مار . اخضلال ( exzel l ) م . ع . اخضل اخضلالا : طراوت‌ناك گرديد . و اخضل الليل : تاريك شد شب . اخضيضاب ( exziz b ) م . ع . - اخضوضب الشجر : سبز شد آن درخت .